Duşta gider deliğinde biriken saçlar, tarakta kalan teller, alnın iki yanında açılan boşluklar… Saç dökülmesi hem kadınları hem erkekleri kaygılandıran bir sorun. Piyasada sayısız şampuan ve takviye bulunsa da işe yarayan tedavi, dökülmenin nedenine göre değişiyor.
Ne kadar saç dökülmesi normal?
Saçlı deride yaklaşık 100 bin saç teli bulunur ve her biri büyüme, dinlenme ve dökülme evrelerinden geçer. Günde 50-100 tel dökülmesi normaldir; dökülenlerin yerine yenileri çıkar. Dökülen miktar belirgin biçimde arttıysa, saçlar seyreliyorsa ya da bölgesel açıklıklar oluşuyorsa araştırmak gerekir.
Saç dökülmesi neden olur?
1. Genetik (androgenetik) dökülme: En sık nedendir. Erkeklerde alın çizgisinin gerilemesi ve tepede açılmayla, kadınlarda saç ayrım çizgisinin genişlemesi ve tepede seyrelmeyle kendini gösterir.
2. Stres ve hastalık sonrası dökülme (telogen efluvyum): Yüksek ateşli hastalık, ameliyat, doğum, hızlı kilo kaybı ya da yoğun stresten iki-üç ay sonra başlayan yaygın dökülmedir. Genellikle altı ay içinde kendiliğinden düzelir.
3. Besin eksiklikleri: Demir, B12, D vitamini, çinko ve protein eksikliği; şok diyetler.
4. Hormonal nedenler: Tiroid hastalıkları, polikistik over sendromu, menopoz, doğum kontrol hapının bırakılması.
5. Saçkıran: Bağışıklık sisteminin kıl köklerine saldırması sonucu oluşan, bozuk para büyüklüğünde yuvarlak açıklıklardır.
6. İlaçlar: Kemoterapi, kan sulandırıcılar, bazı tansiyon, depresyon ve sivilce ilaçları.
7. Saçlı deri hastalıkları: Mantar enfeksiyonları, sedef hastalığı, seboreik egzama.
8. Mekanik ve kimyasal hasar: Sıkı at kuyruğu ve örgüler, sık boya, perma, fön ve düzleştirici.
Saç dökülmesinde hangi tahliller yapılır?
Hekim genellikle tam kan sayımı, ferritin (demir deposu), B12, D vitamini, çinko ve tiroid hormonlarına (TSH) bakar. Kadınlarda adet düzensizliği ve tüylenme varsa hormon testleri eklenir. Dermatoloji uzmanı gerekli gördüğünde saçlı deriyi özel bir cihazla inceler.
Saç dökülmesine ne iyi gelir?
• Dengeli beslenin: Yeterli protein (yumurta, et, balık, baklagil), demir ve çinko kaynakları tüketin. Çok düşük kalorili diyetlerden kaçının.
• Eksiklik varsa giderin: Takviyeler yalnızca eksiklik saptandığında işe yarar. Değerleri normal olan kişide biotin ya da multivitamin kullanmanın dökülmeyi azalttığına dair kanıt yok; fazlası zararlı bile olabilir.
• Saça nazik davranın: Islak saçı sert taramayın; sıkı toplamayın; ısıyla şekillendirmeyi ve kimyasal işlemleri azaltın.
• Saçı ihtiyaç duydukça yıkayın: Sık yıkamak dökülmeyi artırmaz; yıkarken dökülen teller zaten dökülecek olanlardır.
• Stresi ve uykuyu yönetin.
• Sigarayı bırakın: Sigara, kıl köklerinin beslenmesini bozar.
Sarımsak, soğan suyu ve benzeri ev karışımlarının etkisi kanıtlanmamıştır; saçlı deride tahrişe yol açabilir.
Saç dökülmesi nasıl tedavi edilir?
Genetik dökülmede hekim, saçlı deriye uygulanan minoksidil ve erkeklerde ağızdan alınan bazı ilaçları önerebilir. Bu tedaviler dökülmeyi yavaşlatır; etkileri birkaç ayda görülür ve bırakıldığında kazanım kaybolur. Saçkıranda kortizonlu krem ve iğneler kullanılır. Kalıcı açıklıklarda saç ekimi bir seçenektir. PRP ve mezoterapi gibi uygulamalar bazı hastalarda destekleyici olarak kullanılır; tedaviyi dermatoloji uzmanı planlamalıdır.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Dökülme aniden başladıysa, yama biçiminde açıklıklar oluşuyorsa, saçlı deride kaşıntı, kızarıklık, kepeklenme ya da ağrı varsa, kaş ve kirpikler de dökülüyorsa ya da üç aydan uzun süren belirgin dökülme varsa bir dermatoloji uzmanına başvurun.
Dökülmenin sık nedenleri için demir eksikliği belirtileri, tiroid hastalığı belirtileri ve D vitamini eksikliği belirtileri haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Ferritin Kaç Olmalı, Demir Hangi Besinlerde Var?
Tiroid Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Tiroidin Az ve Çok Çalışması Nasıl Anlaşılır?
D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir? D Vitamini Kaç Olmalı, Nasıl Yükselir?
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
