Kalbinizin göğsünüzden fırlayacakmış gibi atması, bir an durup yeniden başlaması ya da boğazınızda atıyormuş gibi hissetmeniz… Çarpıntı ürkütücü bir his, ancak çoğu zaman ciddi bir hastalıktan kaynaklanmıyor. Çarpıntı neden olur, hangi durumda hekime gitmek gerekir?
Çarpıntı nedir?
Normalde kalbimizin attığını fark etmeyiz. Çarpıntı, kalp atışlarının hızlı, güçlü ya da düzensiz olarak hissedilmesidir. Dinlenme hâlindeki bir yetişkinde kalp dakikada 60-100 kez atar. Egzersiz, heyecan ve ateş sırasında kalp hızının artması olağandır.
Çarpıntı neden olur?
Yaşam tarzına bağlı nedenler:
• Stres, kaygı, panik atak
• Kahve, çay, kola ve enerji içecekleriyle alınan fazla kafein
• Sigara ve alkol
• Uykusuzluk, aşırı yorgunluk
• Yoğun egzersiz
• Susuz kalmak, uzun süre aç kalmak
Tıbbi nedenler:
• Kansızlık
• Tiroid bezinin fazla çalışması
• Ateş ve enfeksiyonlar
• Kan şekerinin düşmesi
• Tansiyon düşüklüğü
• Gebelik, menopoz ve adet öncesi hormonal değişiklikler
• Potasyum ve magnezyum gibi minerallerin dengesizliği
• Bazı ilaçlar: burun açıcılar, astım spreyleri, zayıflama ilaçları, bazı bitkisel ürünler
Kalp kaynaklı nedenler:
• Ritim bozuklukları (erken vurular, atriyal fibrilasyon, taşikardiler)
• Kalp kapak hastalıkları
• Kalp yetmezliği ve koroner damar hastalığı
Kalbin "tekleme" hissi nedir?
Kalbin bir an durup ardından güçlü bir vuruş yapması hissi çoğunlukla erken vurulardan (ekstrasistol) kaynaklanır. Sağlıklı kişilerde sık görülür; stres, kafein ve uykusuzlukla artar ve çoğu zaman zararsızdır. Yine de sık tekrarlıyorsa bir kardiyoloji uzmanına danışmak gerekir.
Çarpıntı anında ne yapılmalı?
• Oturun, sakinleşmeye çalışın.
• Yavaş ve derin nefes alın; nefesi burundan alıp ağızdan uzun sürede verin.
• Bir bardak su için.
• Yüzünüzü soğuk suyla yıkayın.
• Nabzınızı sayın; hızını ve düzenli olup olmadığını not edin.
Çarpıntıyı azaltmak için
• Kafeini azaltın; enerji içeceklerinden uzak durun.
• Sigarayı bırakın, alkolü sınırlayın.
• Yeterince uyuyun.
• Düzenli egzersiz yapın.
• Stresle baş etme yöntemleri geliştirin.
• Yeterli su için, öğün atlamayın.
• Kullandığınız ilaç ve takviyeleri hekiminizle gözden geçirin.
Çarpıntı nasıl araştırılır?
Hekim öykü ve muayenenin ardından elektrokardiyografi (EKG) çeker; kansızlık ve tiroid işlevleri için kan tahlili ister. Çarpıntı muayene sırasında yakalanamıyorsa 24 saat ya da daha uzun süre kalp ritmini kaydeden holter takılır. Gerekirse kalp ultrasonu (ekokardiyografi) ve efor testi yapılır.
Hangi çarpıntı tehlikelidir?
Çarpıntıya şu belirtilerden biri eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun:
• Göğüs ağrısı ya da baskı hissi
• Nefes darlığı
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma
• Şiddetli baş dönmesi
• Dinlenirken nabzın sürekli 120'nin üzerinde olması
• Tümüyle düzensiz nabız
Kalp hastalığı olanlar, ailesinde genç yaşta ani ölüm öyküsü bulunanlar ve egzersiz sırasında çarpıntı ya da bayılma yaşayanlar mutlaka kardiyoloji uzmanına başvurmalıdır.
İlgili konular için panik atak nedir, tiroid hastalığı belirtileri ve kansızlık nedir haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Panik Atak Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Atak Anında Yapılması Gerekenler
Tiroid Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Tiroidin Az ve Çok Çalışması Nasıl Anlaşılır?
Kansızlık Nedir? Anemi Belirtileri, Nedenleri ve Kansızlığa İyi Gelen Besinler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
