Kalp krizinde her dakika kalp kasından bir parça ölür. Bu yüzden hekimler "zaman kastır" der. Kalp krizi belirtilerini tanımak ve doğru davranmak, hayatta kalma şansını doğrudan belirliyor.
Kalp krizi nedir?
Kalp krizi (miyokard enfarktüsü), kalbi besleyen koroner damarlardan birinin çoğunlukla pıhtıyla aniden tıkanması ve kalp kasının o bölgesinin kansız kalmasıdır. Damar ne kadar erken açılırsa kalıcı hasar o kadar az olur.
Kalp krizi belirtileri nelerdir?
• Göğüs ağrısı: Göğsün ortasında baskı, sıkışma, ağırlık ya da yanma hissi. Genellikle 15-20 dakikadan uzun sürer, dinlenmekle geçmez.
• Yayılan ağrı: Sol kola, her iki kola, omuzlara, boyna, çeneye ya da sırta vurabilir.
• Soğuk terleme
• Nefes darlığı
• Bulantı, kusma, mide ağrısı hissi
• Baş dönmesi, bayılacak gibi olma
• Ölüm korkusu, yoğun huzursuzluk
Kadınlarda ve diyabet hastalarında belirtiler farklı olabilir
Kalp krizi her zaman filmlerdeki gibi göğsü tutarak yere yığılma biçiminde yaşanmaz. Kadınlarda, yaşlılarda ve diyabet hastalarında göğüs ağrısı hafif olabilir ya da hiç olmayabilir. Açıklanamayan yorgunluk, nefes darlığı, sırt ve çene ağrısı, bulantı ve hazımsızlık hissi ön plana çıkabilir. Bu "sessiz" tablo, tanının gecikmesinin en önemli nedenidir.
Kalp krizi önceden haber verir mi?
Bazı hastalarda krizden günler ya da haftalar önce uyarı işaretleri görülür: Eforla gelen ve dinlenince geçen göğüs ağrısı, daha önce rahat yapılan işlerde çabuk yorulma ve nefes darlığı. Bu şikâyetler bir kardiyoloji uzmanına başvurmak için yeterli nedendir.
Kalp krizi şüphesinde ne yapılmalı?
1. Hemen 112'yi arayın. Hastaneye kendi aracınızla gitmeye çalışmayın; ambulansta müdahale başlar.
2. Hastayı oturtun ya da yarı oturur duruma getirin, dar giysilerini gevşetin.
3. Hastanın bilinci açıksa ve aspirin alerjisi, aktif kanaması yoksa, 112 görevlisinin yönlendirmesiyle bir aspirin çiğnetilebilir.
4. Hasta yanıt vermiyor ve nefes almıyorsa, ambulans gelene kadar göğüs ortasına kesintisiz kalp masajı yapın.
Öksürtmek, su içirmek ya da "biraz dinleneyim geçer" diye beklemek zaman kaybettirir.
Kimler risk altında?
• Sigara içenler
• Yüksek tansiyon, diyabet ve yüksek kolesterolü olanlar
• Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunanlar
• Fazla kilolu ve hareketsiz yaşayanlar
• 45 yaş üstü erkekler, menopoz sonrası kadınlar
Risk etkenlerinin büyük bölümü değiştirilebilir. Sigarayı bırakmak, tansiyonu ve kolesterolü kontrol altına almak, düzenli hareket etmek kalp krizi riskini belirgin biçimde azaltır.
İlgili konular için kolesterol kaç olmalı, tansiyon kaç olmalı ve yüksek tansiyon nasıl düşer haberlerimize bakabilirsiniz.
İlgili Haberler
Kolesterol Kaç Olmalı, Nasıl Düşer? LDL, HDL ve Trigliserit Değerlerinin Anlamı
Tansiyon Kaç Olmalı? Normal Tansiyon Değerleri ve Doğru Ölçümün Kuralları
Yüksek Tansiyon Nasıl Düşer? Tansiyonu Düşüren Yöntemler ve Acil Durumda Yapılacaklar
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Görsel: Unsplash
